fbpx

Contact

Neem contact met ons op.

Openingstijden app

Maandag tot en met donderdag: 8:30 tot 22:00 uur
Vrijdag: 8:30 tot 16:00 uur
Zaterdag: 10:00 tot 16:00 uur
Zondag: 10:00 tot 22:00 uur

Bezoekadres

Lopendediep 5
9712 NV
Groningen

KvK: 66929237
BTW: NL8567.56.623.B01
IBAN: NL93 ABNA 0483 1544 31

Hoofdzinnen en bijzinnen, wat zijn de hoofdzaken? Dat leggen we hier uit!

Een hoofdzin is een zin die niet als zinsdeel of zinsdeelstuk fungeert in een grotere zin. Een kenmerk van een hoofdzin is dat de persoonsvorm meestal op de tweede plaats staat.

Soms staat de persoonsvorm op de eerste plaats. De hoofdzin omvat ook bijzinnen. Een bijzin is een is een zin die een zinsdeel kan zijn of een onderdeel van een zinsdeel. Een kenmerk van een bijzin is dat de persoonsvorm achteraan staat. Een voorbeeld van een hoofdzin met een bijzin is: ‘Xiao, die tweetalig opgevoegd is, speekt perfect Nederlands’. De hoofdzin is: ‘Xiao spreekt perfect Nederlands’. De bijzin in dit geval is ‘die tweetalig opgevoed is’.
Hoofd- en bijzinnenEr zijn verschillende soorten bijzinnen.

    1. Als je een bijzin kan vervangen door ‘iets’ of ‘iemand’ is het een onderwerpszin of een lijdend voorwerpszin. Een voorbeeld van een onderwerpszin is: ‘Wie de klassenbarbecue organiseert, krijgt een beloning’. Je kan ‘Wie de klassenbarbecue organiseert’ vervangen door ‘iemand’, daaraan kan je een onderwerpszin herkennen.
    2. Als je een bijzin kan vervangen door ‘jou’, ‘mij’, ‘hem’, ‘haar’ is het een meewerkend voorwerpszin. Een voorbeeld: ‘Ahmed geeft cadeaus aan zijn moeder die hem altijd helpt’. In deze bijzin kan je ‘aan zijn moeder die hem altijd helpt’ vervangen door ‘haar’, ‘Ahmed geeft cadeaus aan haar’.
    3. Als je een bijzin kan vervangen door ‘iets’ terwijl je ér’uit de hoofdzin weghaalt is een voorzetselvoorwerpzin. Een voorzetselvoorwerpzin heeft bijna altijd een ‘er + dat’ constructie, bijvoorbeeld: ‘We rekenen erop, dat je dan ook aanwezig bent’. In deze zin is erop het voorlopig voorzetselvoorwerp en is ‘dat je ook aanwezig bent’ de voorzetselvoorwerpzin.

  1. Als je een bijzin kan vervangen door ‘dan’, ‘toen’ of ‘daarom’ is het een bijwoordelijke bijzin. Een bijwoordelijke bijzin geeft antwoord op de vraag waar, wanneer of hoe iets gebeurt. Een voorbeeld van een bijwoordelijke bijzin is: ‘Omdat het prachtig weer was, besloten we thuis te bijven’. Als je de vraag ‘waarom besloten we thuis te blijven?’ stelt is het antwoord daarop: ‘Omdat het prachtig weer was’.
  2. Als je een bijzin kan vervangen door een bijvoeglijk naamwoord dat vóór het zelfstandig naamwoord staat, is het een bijvoeglijke bijzin. Een bijvoeglijke bijzin geeft antwoord op de vraag wat voor één of welke? Om een bijvoeglijke bijzin te herkennen stel je de vraag welke of wat voor één? Bijvoorbeeld: ‘De hond die zo kwispelt is vast erg blij’. Om de bijzin te ontdekken stel je de vraag: ‘Welke hond?’. Het antwoord op de vraag is ‘die zo kwispelt’. Dat is de bijvoeglijke bijzin in deze zin.
  3. Als je een bijvoeglijk naamwoord kan vervangen door een bijvoeglijk naamwoord dat áchter de persoonsvorm staat dan is het een gezegdezin. Kortom: Wanneer een bijzin de functie heeft van een naamwoordelijk deel van het naamwoordelijk gezegde is het een gezegdezin. Een voorbeeld hiervan is: ‘Mijn rapport is niet geworden wat ik had verwacht’. In deze zin kan je ‘wat ik had verwacht’ vervangen door ‘mooi’, ‘Mijn rapport is niet mooi geworden’. Dit is het naamwoordleijk deel van het naamwoordelijk gezegde van deze zin.

Oefenen met het herkennen van hoofd- en bijzinnen? Maak dan de volgende oefeningen en onderstreep de bijzin in de onderstaande zinnen.

  1. De vrouw die op hoge hakken liep, liep snel naar de tafel.
  2. Volgende week ga ik dat aan de leraar die mij altijd helpt vragen.
  3. Wie de meesten stemmen van het publiek krijgt, wint de grote publieksprijs.

Andere bezoekers keken ook naar: Bijwoord




Deze uitleg is geschreven door Jeffrey.

Heb je vragen over dit onderwerp?

Stel je vraag via de app

Zo werkt Mr. Chadd

Chat
Chat

Hulp nodig met je huiswerk?

Loop je tegen een lastige berekening aan of ben je even kwijt of je ‘word’ met een d of een dt schrijft? Meld je nu aan en stuur Mr. Chadd een bericht!

icon-external-link cancel close check cog graduate navigatedown icon-info icon-phone icon-mail icon-chat icon-facebook icon-instagram icon-twitter icon-youtube icon-play icon-eye whatsapp