fbpx

Contact

Neem contact met ons op.

Openingstijden app

Maandag tot en met donderdag: 8:30 tot 22:00 uur
Vrijdag: 8:30 tot 16:00 uur
Zaterdag: 10:00 tot 16:00 uur
Zondag: 10:00 tot 22:00 uur

Bezoekadres

Lopendediep 5
9712 NV
Groningen

KvK: 66929237
BTW: NL8567.56.623.B01
IBAN: NL93 ABNA 0483 1544 31

Perfectum en plusquamperfectum

Het (plusquam)perfectum is een tijd van het Latijn, een verleden tijd om precies te zijn.

perfectum en plusquamperfectum
Een perfectumvorm mag je op twee manieren vertalen:

Didici – Ik leerde
Didici – Ik heb geleerd

Een plusquamperfectum vertaal je op de tweede manier, maar dan is de vorm van ‘hebben’ ook in de verleden tijd!

Didiceram – Ik had geleerd

Perfectumstam

Een (plusquam)perfectumvorm begint met de perfectumstam. Deze is vaak anders dan de praesensstam! Bijvoorbeeld bij vincere is de perfectumstam vic-.

Hoe kun je weten wat de perfectumstam is? De a- en i-stammen krijgen vaak een -v- achter de praesensstam (voca- + v = vocav-). Bij de e-stammen verandert de -e vaak in een -u (mone- wordt monu-). Bij de mk-stam komt er vaak een -s achter de praesensstam. Die trekt dan vaak samen met de letter daarvoor, en soms valt die letter ook helemaal weg (bijvoorbeeld bij dicere; dic- wordt dix-).

Maar heel veel woorden hebben hun eigen perfectumstam die compleet anders is dat het woord zelf. Bijvoorbeeld bij het woord auferre (wegnemen) is de perfectumstam abstul-. Dit soort stammen moet je dus uit je hoofd leren of opzoeken in het woordenboek!

Verbuiging perfectum

De uitgangen van het perfectum zijn -i, -isti, -it, -imus, -istis, -erunt:

Activum

a-stam e-stam i-stam mk-stam vertaling vocavisse
voca-v-i monu-i audi-v-i vic-i ik heb geroepen/riep
voca-v-isti monu-isti audi-v-isti vic-isti jij hebt geroepen/riep
voca-v-it monu-it audi-v-it vic-it hij heeft geroepen/riep
voca-v-imus monu-imus audi-v-imus vic-imus wij hebben geroepen/riepen
voca-v-istis monu-istis audi-v-istis vic-istis jullie hebben geroepen, riepen
voca-v-erunt monu-erunt audi-v-erunt vic-erunt zij hebben geroepen/riepen
voca-v-isse monu-isse audi-v-isse vic-isse geroepen hebben

Het passivum van het perfectum wordt gevormd door de PPP van het woord plus een vorm van esse, bijvoorbeeld zoals vocatus sum (ik ben geroepen/werd geroepen). Dit werkt dus eigenlijk op dezelfde manier als in het Nederlands! Het infinitivus is het PPP + esse, dus ‘vocatus esse’ voor vocare.

Verbuiging plusquamperfectum

Het het plusquamperfectum krijg je dezelfde vorm als bij het perfectum, maar dan met -era- ertussen en met de uitgangen van het imperfectum:

Activum

a-stam e-stam i-stam mk-stam Vertaling
voca-v-era-m monu-era-m audi-v-era-m vic-era-m Ik had geroepen
voca-v-era-s monu-era-s audi-v-era-s vic-era-s Jij had geroepen
voca-v-era-t monu-era-t audi-v-era-t vic-era-t Hij had geroepen
voca-v-era-mus monu-era-mus audi-v-era-mus vic-era-mus Wij hadden geroepen
voca-v-era-tis monu-era-tis audi-v-era-tis vic-era-tis Jullie hadden geroepen
voca-v-era-nt monu-era-nt audi-v-era-nt vic-era-nt Zij hadden geroepen

Het passivum van het plusquamperfectum wordt gevormd door het PPP van het werkwoord plus een imperfectumvorm van esse. Dus bijvoorbeeld: vocatus eram (ik was geroepen). Er bestaat geen infinitivus van deze vorm.

Blijft het toch nog onduidelijk? Dan kan 1-op-1 bijles je helpen!




Deze uitleg is geschreven door Maurice.

Heb je vragen over dit onderwerp?

Stel je vraag via de app

Chat
Chat

Hulp nodig met je huiswerk?

Loop je tegen een lastige berekening aan of ben je even kwijt of je ‘word’ met een d of een dt schrijft? Meld je nu aan en stuur Mr. Chadd een bericht!

icon-external-link cancel close check cog graduate navigatedown icon-info icon-phone icon-mail icon-chat icon-facebook icon-instagram icon-twitter icon-youtube icon-play icon-eye whatsapp