fbpx

Contact

Neem contact met ons op.

Openingstijden app

Maandag tot en met donderdag: 8:30 tot 22:00 uur
Vrijdag: 8:30 tot 16:00 uur
Zaterdag: 10:00 tot 16:00 uur
Zondag: 10:00 tot 22:00 uur

Bezoekadres

Lopendediep 5
9712 NV
Groningen

KvK: 66929237
BTW: NL8567.56.623.B01
IBAN: NL93 ABNA 0483 1544 31

In het Latijn maken we onderscheid tussen zogenaamde modi of modussen.

Dit zijn de Latijnse vormen van het Nederlandse grammaticaonderdeel wijs.

Er zijn er vijf, namelijk de indicativus, de imperativus, de infinitivus, de coniunctivus en het participium. We gaan ze allemaal bij langs.

overzicht van modussen
De indicativus
De indicativus wordt gebruikt voor de gewone, dagelijkse taal, zoals ik leer, ik. Het is in het Nederlands de aantonende wijs. In de Mr. Chadd Academy staat de indicativus beschreven in de stukjes over praesens en imperfectum en over perfectum en plusquamperfectum.

Omdat de indicativus verreweg de meest gebruikte Latijnse modus is, staan in onze andere artikelen over werkwoorden alle vormen in de indicativus (net zoals in het woordenboek). De vormen van de andere modussen vind je in hun eigen artikelen!

De imperativus
De imperativus is in het Nederlands de gebiedende wijs. Het kan een verzoek, een bevel, een wens of een advies geven. Voorbeelden hiervan zijn “loop door” of “help mij”. In het meervoud kun je een ‘t’ achter het werkwoord zetten: “komt dat (allen) zien!” Dit is een beetje oud-Nederlands en hoef je niet te gebruiken (maar het is wel cool als je dat op je toets kan laten zien 😉).

Klik op de tussenkop om meer te leren over de imperativus!

De infinitivus
Deze vorm heet in het Nederlands de onbepaalde wijs. Je gebruikt het nooit als persoonsvorm, maar het is de vorm van het volledige werkwoord: “(te) lopen” of “(te) werken”. Je zult het in combinatie met andere werkwoorden vaak tegenkomen, bijvoorbeeld zo: ‘Ik houd van leren.

De infinitivus herken je in het Latijn meestal aan dat de vorm eindigt op -re in de tegenwoordige tijd en -isse in de verleden tijd. Er is ook een toekomstige (futurum) vorm die door het participium futurum actief (pfa) wordt gevormd. Bijvoorbeeld: portaturus esse; te zullen meenemen.

En er zijn ook passieve vormen. Het preasens passivum infinitief is te herkennen aan een uitgang op -ri, zoals bijvoorbeeld “videri” (te worden gezien). Uitzondering hierop zijn de werkwoorden uit de medeklinkerstam: deze hebben als passief infinitief een uitgang op -i.

Het perfectum passivi infinitief wordt gevormd door het participium perfectum passief (ppp), zoals bijvoorbeeld in “portatus esse” (mee te zijn genomen).

Klik op de tussenkop om meer te leren over de infinitivus!

De coniunctivus
Veruit de meest gevreesde modus in het Latijn is wat men in het Nederlands de aanvoegende wijs noemt. Dit is de coniunctivus.

De modus wordt onder andere gebruikt voor aarzelingen, vervulbare wensen, onvervulbare wensen, mogelijkheden en aansporingen. Een goed voorbeeld in het Nederlands van deze modus is “leve de koning”, waarbij ‘leve’ dus een aantonende wijs is. Vaak wordt de coniunctivus in de tegenwoordige tijd vertaald met het woord ‘moge’: “moge hij een voorspoedige reis hebben.”

Klik op de tussenkop om meer te leren over de coniunctivus!

Het participium
Als laatste is er het deelwoord, oftewel het participium. Deze wordt net zoals de infinitivus nooit als persoonsvorm gebruikt, maar juist op andere manieren. Meestal geeft het participium informatie over een bepaald deel van een zin. Zo kun je het bijvoorbeeld als bijvoeglijk naamwoord gebruiken:

‘Discipulus vocatus ad magistrum venit.’ – De geroepen leerling komt naar de docent.

Wil je weten op welke manieren het participium nog meer wordt gebruikt? Klik dan op de tussenkop!




 

 

 

Deze uitleg is geschreven door Maurice.

Heb je vragen over dit onderwerp?

Stel je vraag via de app

Chat
Chat

Hulp nodig met je huiswerk?

Loop je tegen een lastige berekening aan of ben je even kwijt of je ‘word’ met een d of een dt schrijft? Meld je nu aan en stuur Mr. Chadd een bericht!

icon-external-link cancel close check cog graduate navigatedown icon-info icon-phone icon-mail icon-chat icon-facebook icon-instagram icon-twitter icon-youtube icon-play icon-eye whatsapp