fbpx

Contact

Neem contact met ons op.

Openingstijden app

Maandag tot en met donderdag: 8:30 tot 22:00 uur
Vrijdag: 8:30 tot 16:00 uur
Zaterdag: 10:00 tot 16:00 uur
Zondag: 10:00 tot 22:00 uur

Bezoekadres

Lopendediep 5
9712 NV
Groningen

KvK: 66929237
BTW: NL8567.56.623.B01
IBAN: NL93 ABNA 0483 1544 31

Het middeleeuwse leenstelsel

Tijdens de middeleeuwen was het voor vorsten als keizer Karel de Grote niet te doen om alleen een groot rijk te besturen.

Zo waren er bijvoorbeeld nog weinig goede wegen en weinig communicatiemiddelen. Om toch grote gebieden ordelijk te kunnen besturen werd er veel gebruik gemaakt van het leenstelsel.

Wat was dit nu precies? En wat was het verschil tussen een leenman, een leenheer en een horige?

Het middeleeuwse leenstelsel
Leenheren en leenmannen
Gedurende de hele middeleeuwen, met name tussen 500 en 1200, zag je overal in Europa dat het leenstelsel gebruikt werd om grote stukken land te kunnen besturen. Een koning (de leenheer) gaf grote stukken land in ‘leen’ af aan een aantal leenmannen. Het leenstelsel wordt ook vaak feodalisme, of feodaal stelsel genoemd, wat verwijst naar het Latijnse ‘feudum’,  wat ‘leen’ betekent. De leenmannen, ook wel vazallen genoemd, zwoeren trouw aan hun leenheer, in ruil voor het land dat zij mochten beheren gaven ze de koning goede raad en hielpen hem als er oorlog was. Zij haalden belasting op binnen hun gebied, een deel hielden ze zelf, een deel was voor hun leenheer. Zo was dit systeem positief voor zowel leenheer als leenman: beiden werden rijker, en doordat zij elkaar trouw hadden gezworen waren zij ook meer beschermd als er ergens een oorlog uitbrak.


Het hofstelsel
Vaak waren de leenmannen zelf ook weer leenheren. Zo leende de koning land aan de belangrijkste adel (hertogen en graven) en leenden de hertogen en graven kleinere stukken land aan lagere adel (zoals bijvoorbeeld baronnen). Op die manier was er een duidelijke sociale rangorde, het stond vast wie het meeste macht had en wie het minste, het was bijna onmogelijk om hogerop te komen. Dat was zeker waar voor de mensen onderaan deze rangorde: de horigen. Horigen waren boeren die werkten op een hoeve (beschermde stukken grond) van een leenman. De grond was het eigendom van de leenman, maar de horigen mochten hier werken, in ruil voor een deel van de oogst die zij moesten afstaan aan de leenman. De horigen waren ook verplicht tot het uitvoeren van herendiensten.

Zo werkt de app

Dit waren verplichte taken op het hof (het grondgebied) van de leenman, bijvoorbeeld het werken op het akkerland van de leenman. Een horige had dus zelf geen grond, maar kon wel bezit hebben, bijvoorbeeld het deel van de oogst wat hij niet aan zijn heer hoefde af te staan. In ruil voor de belasting die hij betaalde en de herendiensten die hij uitvoerde, beloofde de leenman de horigen te beschermen, bijvoorbeeld van struikrovers. Er bestonden ook lijfeigenen, dit waren bijvoorbeeld struikrovers die gevangen waren genomen. Zij hadden geen recht op bezit, en moesten gedwongen werken op het hof, daarom wordt het lijfeigenschap ook wel de middeleeuwse variant van slavernij genoemd.

Oefenvraag
Wat was een horige, en waarom stemde hij in met het leven binnen het hofstelsel?

Geschiedenis, het blijft een ingewikkeld vak! Gelukkig kan onze 1-op-1 bijles je hier bij helpen!




Deze uitleg is geschreven door Tristan.

Chat
Chat

Hulp nodig met je huiswerk?

Loop je tegen een lastige berekening aan of ben je even kwijt of je ‘word’ met een d of een dt schrijft? Meld je nu aan en stuur Mr. Chadd een bericht!

icon-external-link cancel close check cog graduate navigatedown icon-info icon-phone icon-mail icon-chat icon-facebook icon-instagram icon-twitter icon-youtube icon-play icon-eye whatsapp