fbpx

Contact

Neem contact met ons op.

Openingstijden app

Maandag tot en met donderdag: 8:30 tot 22:00 uur
Vrijdag: 8:30 tot 16:00 uur
Zaterdag: 10:00 tot 16:00 uur
Zondag: 10:00 tot 22:00 uur

Bezoekadres

Lopendediep 5
9712 NV
Groningen

KvK: 66929237
BTW: NL8567.56.623.B01
IBAN: NL93 ABNA 0483 1544 31

Stamcellen

Een organisme bestaat uit allerlei verschillende cellen.

Deze cellen hebben allemaal verschillende functies. Spiercellen maken bijvoorbeeld bewegen mogelijk, botcellen zorgen voor stevigheid en zenuwcellen zijn de informatieverwerkers van het lichaam.

Naast deze drie zijn er nog veel meer soorten cellen binnen een organisme, namelijk ongeveer 220 verschillende soorten! Ooit waren deze cellen allemaal hetzelfde. Cellen die nog geen specifieke functie hebben, en dus eigenlijk allemaal nog hetzelfde zijn, noemen we stamcellen. Hieronder leggen we je uit wat stamcellen zijn.
stamcellen
Wat zijn stamcellen?
Stamcellen zijn cellen die zich nog niet hebben ontwikkeld naar cellen met een specifieke functie, zoals spiercellen of zenuwcellen. Stamcellen kunnen zich nog tot elke cel met een functie differentiëren, oftewel veranderen. Stamcellen zijn in te delen in vier verschillende categorieën: totipotente stamcellen, pluripotente stamcellen, multipotente stamcellen en unipotente stamcellen.

Verschillende soorten stamcellen
Totipotente stamcellen zijn cellen die in potentie uit kunnen groeien tot een volledig nieuw organisme. Een zygote (versmolten eicel en zaadcel) is een voorbeeld van een totipotente stamcel. Een totipotente stamcel kan ook nog uitgroeien tot een ‘extra embryonale cel’, een cel die zich niet binnen het embryo bevindt. Totipotente cellen kunnen bijvoorbeeld nog uitgroeien tot placenta cellen.

De tweede categorie zijn de pluripotente stamcellen. Pluripotente stamcellen zijn cellen die zich kunnen ontwikkelen tot alle drie de kiemlagen van het embryo, maar zich niet meer kunnen ontwikkelen tot extra-embryonale cellen zoals placenta cellen. Deze cellen kunnen zich in potentie dus nog ontwikkelen tot alle verschillende soorten cellen binnen een organisme. De verschillende kiemlagen van het embryo zijn: ectoderm, mesoderm en endoderm. Cellen in de ectoderme kiemlaag zullen zich ontwikkelen tot huid- en zenuwcellen, cellen in de mesoderme kiemlaag zijn cellen die zich in een later stadium zullen ontwikkelen tot bloed-, spier-, skelet-, en bindweefselcellen. Cellen in de endoderme kiemlaag zijn cellen die zich zullen ontwikkelen tot orgaancellen en het spijsverteringsstelsel.

Multipotente stamcellen vormen de derde categorie. Dit zijn cellen die zich nog tot een beperkt aantal soorten cellen kan differentiëren. Multipotente stamcellen kunnen zich nog ontwikkelen tot de cellen van één van de kiemlagen van een embryo. Ten slotte zijn er nog de unipotente stamcellen. Deze stamcellen kunnen zich slechts tot een soort cellen ontwikkelen.

Zo werkt de app

Gebruik van stamcellen in de medische wereld
Stamcellen kunnen tegenwoordig worden gebruikt om veel verschillende soorten ziekten zoals kanker, immuunsysteemaandoeningen en bloedziekten te genezen. Hiervoor zijn gezonde stamcellen nodig. Gezonde mensen kunnen zich aanmelden als stamceldonor om andere mensen met een bepaalde ziekte of aandoening te helpen genezen. Stamcellen van een ander persoon zijn alleen heel lastig te gebruiken, het is belangrijk dat er een goede matching plaatsvindt tussen stamceldonor en stamcel-ontvanger. Daarnaast zijn er ook steeds meer ouders die bij de geboorte van hun kind de stamcellen van de navelstreng laten opvangen en opslaan in een databank. Mocht dit kind later een ernstige ziekte krijgen, dan kunnen deze eigen stamcellen mogelijk helpen bij de genezing van deze ziekte. Er hoeft dan geen matching meer plaats te vinden tussen donor en ontvanger, omdat dit dezelfde persoon is. Deze stamcellen zijn dus vrijwel altijd geschikt om te gebruiken!

Oefenen:
Kun jij nu in je eigen woorden beschrijven waarin totipotente stamcellen, pluripotente stamcellen, multipotente stamcellen en unipotente stamcellen van elkaar verschillen?




 

 

 

Deze uitleg is geschreven door Suze.

Heb je vragen over dit onderwerp?

Stel je vraag via de app

Chat
Chat

Hulp nodig met je huiswerk?

Loop je tegen een lastige berekening aan of ben je even kwijt of je ‘word’ met een d of een dt schrijft? Meld je nu aan en stuur Mr. Chadd een bericht!

icon-external-link cancel close check cog graduate navigatedown icon-info icon-phone icon-mail icon-chat icon-facebook icon-instagram icon-twitter icon-youtube icon-play icon-eye whatsapp