Een nieuw jaar, een frisse start. Nu een jaar lang Mr. Chadd met €50,- korting met de code:

JAAR2022

Stamcellen

Stamcellen

Een organisme bestaat uit allerlei verschillende cellen.

Deze cellen hebben allemaal verschillende functies. Spiercellen maken bijvoorbeeld bewegen mogelijk, botcellen zorgen voor stevigheid en zenuwcellen zijn de informatieverwerkers van het lichaam.

Naast deze drie zijn er nog veel meer soorten cellen binnen een organisme, namelijk ongeveer 220 verschillende soorten! Ooit waren deze cellen allemaal hetzelfde. Cellen die nog geen specifieke functie hebben, en dus eigenlijk allemaal nog hetzelfde zijn, noemen we stamcellen. Hieronder leggen we je uit wat stamcellen zijn.

stamcellen

Wat zijn stamcellen?

Stamcellen zijn cellen die zich nog niet hebben ontwikkeld naar cellen met een specifieke functie, zoals spiercellen of zenuwcellen. Stamcellen kunnen zich nog tot elke cel met een functie differentiëren, oftewel veranderen. Stamcellen zijn in te delen in vier verschillende categorieën: totipotente stamcellen, pluripotente stamcellen, multipotente stamcellen en unipotente stamcellen.

Verschillende soorten stamcellen

Totipotente stamcellen zijn cellen die in potentie uit kunnen groeien tot een volledig nieuw organisme. Een zygote (versmolten eicel en zaadcel) is een voorbeeld van een totipotente stamcel. Een totipotente stamcel kan ook nog uitgroeien tot een ‘extra embryonale cel’, een cel die zich niet binnen het embryo bevindt. Totipotente cellen kunnen bijvoorbeeld nog uitgroeien tot placenta cellen.

De tweede categorie zijn de pluripotente stamcellen. Pluripotente stamcellen zijn cellen die zich kunnen ontwikkelen tot alle drie de kiemlagen van het embryo, maar zich niet meer kunnen ontwikkelen tot extra-embryonale cellen zoals placenta cellen. Deze cellen kunnen zich in potentie dus nog ontwikkelen tot alle verschillende soorten cellen binnen een organisme. De verschillende kiemlagen van het embryo zijn: ectoderm, mesoderm en endoderm. Cellen in de ectoderme kiemlaag zullen zich ontwikkelen tot huid- en zenuwcellen, cellen in de mesoderme kiemlaag zijn cellen die zich in een later stadium zullen ontwikkelen tot bloed-, spier-, skelet-, en bindweefselcellen. Cellen in de endoderme kiemlaag zijn cellen die zich zullen ontwikkelen tot orgaancellen en het spijsverteringsstelsel.

Multipotente stamcellen vormen de derde categorie. Dit zijn cellen die zich nog tot een beperkt aantal soorten cellen kan differentiëren. Multipotente stamcellen kunnen zich nog ontwikkelen tot de cellen van één van de kiemlagen van een embryo. Ten slotte zijn er nog de unipotente stamcellen. Deze stamcellen kunnen zich slechts tot een soort cellen ontwikkelen.

Zo werkt de app

Gebruik van stamcellen in de medische wereld

Stamcellen kunnen tegenwoordig worden gebruikt om veel verschillende soorten ziekten zoals kanker, immuunsysteemaandoeningen en bloedziekten te genezen. Hiervoor zijn gezonde stamcellen nodig. Gezonde mensen kunnen zich aanmelden als stamceldonor om andere mensen met een bepaalde ziekte of aandoening te helpen genezen. Stamcellen van een ander persoon zijn alleen heel lastig te gebruiken, het is belangrijk dat er een goede matching plaatsvindt tussen stamceldonor en stamcel-ontvanger. Daarnaast zijn er ook steeds meer ouders die bij de geboorte van hun kind de stamcellen van de navelstreng laten opvangen en opslaan in een databank. Mocht dit kind later een ernstige ziekte krijgen, dan kunnen deze eigen stamcellen mogelijk helpen bij de genezing van deze ziekte. Er hoeft dan geen matching meer plaats te vinden tussen donor en ontvanger, omdat dit dezelfde persoon is. Deze stamcellen zijn dus vrijwel altijd geschikt om te gebruiken!

Oefenen:

Kun jij nu in je eigen woorden beschrijven waarin totipotente stamcellen, pluripotente stamcellen, multipotente stamcellen en unipotente stamcellen van elkaar verschillen?

Leerlingen die hier vragen over hebben, keken ook naar:

Celdifferentiatie

Embryonale ontwikkeling

Voortplanting

Docent of directeur? Vraag een gratis testperiode aan!

Mr. Chadd uitproberen? Dat kan nu twee weken gratis en geheel vrijblijvend met jouw klas! We komen graag in contact om de mogelijkheden te bespreken.

Ik laat u graag zien hoe Mr. Chadd werkt!

Docent of directeur? Vraag een gratis informatiepakket aan

Laat hieronder uw gegevens achter en we sturen u een gratis informatiepakket over Mr. Chadd op!

Ik vertel u graag over de voordelen van Mr. Chadd!

Docent of directeur? Neem contact op

Bent u benieuwd naar de voordelen van Mr. Chadd of heeft u andere vragen? Laat uw gegevens achter en wij nemen zo snel mogelijk contact op.

Ik vertel u graag meer over Mr. Chadd!
Zo werkt het Academy Over ons
{"api_base_path":"https://c.mrchadd.nl","funnel_return_domain":"https://www.mrchadd.nl","third_party_js_asset":"third-party.js"}