Een nieuw jaar, een frisse start. Nu een jaar lang Mr. Chadd met €50,- korting met de code:

JAAR2022

Zuren en basen: wat zijn het? En hoe bereken je de pH?

In dit artikel gaan we in op zuren en basen. Een zuur is een deeltje dat H+-ionen (protonen) kan afstaan, dus een protondonor. Een base is een deeltje dat H+-ionen (protonen) kan opnemen, dus een protonacceptor.

Als een zuur een H+ afstaat, vormt het zijn geconjugeerde base. Dus, CH3COO (ethanoaat-ion) is de geconjugeerde base van het zuur CH3COOH (ethaanzuur).
Als een base een H+opneemt, vormt het zijn geconjugeerde zuur. Dus, H2CO3 (koolzuur) is het geconjugeerde zuur van de base HCO3 (waterstofcarbonaat-ion).
Als je het hebt over een geconjugeerd zuur-basekoppel, betekent dat dat het een zuur en een base zijn die in elkaar kunnen overgaan door 1 H+ aan elkaar te geven.

Zuren en basen kunnen sterk zijn of juist zwak. Dit heeft te maken met hoe ‘graag’ ze een proton willen afstaan of opnemen.

Zuren en basen

Zuur

Zuur in water vormt H3O+ ionen (ze geven H+ af aan H2O). Een sterk zuur splitst zich helemaal in water. Dit betekent dat alle zuurmoleculen een H+ afstaat. Een voorbeeld is salpeterzuur (HNO3): HNO3(aq) + H2O (l) ” H3O+(aq) + NO3 (aq).

Een zwak zuur vormt een evenwicht met de geconjugeerde base. Dit betekent dat niet alle zuurmoleculen tegelijk een H+ion afstaan, maar ze in verschillende toestanden voorkomen. Een voorbeeld is een ammoniumion (NH4+): NH4+ (aq) + H2O (l) D H3O+(aq) + NH3(aq).

Het zuur komt dan in de oplossing voor in twee vormen: NH4en NH3.

Base

Voor basen geldt hetzelfde, maar zij vormen in water OH ionen. Een sterke base splitst zich dus helemaal in water. Een voorbeeld is kaliumhydroxide (KOH): KOH (s) ” K+ (aq) + OH (aq).

Een zwakke base vormt een evenwicht met zijn geconjugeerde zuur. Een voorbeeld is een fluorideion (F). F (aq) + H2O (l) D HF (aq) + OH (aq).

pH

Als je wilt weten hoe zuur of basisch iets is, meet je de pH. Hiermee meet je de zuurgraad. pH bereken je als volgt: pH = -log[H+]. [H+] is de concentratie H+ ionen in een oplossing. Hoe hoger de concentratie, hoe meer H+ionen er in een oplossing zijn, dus hoe zuurder de oplossing is.

De pH is afhankelijk van 3 dingen:

  • De concentratie van zuur of base
    Meer zuur = meer H+ = pH kleiner (zuurder)
    Meer base = minder H+ = pH groter (basischer)
  • De sterkte van zuur of base
    Sterker zuur = meer H+ = pH kleiner (zuurder)
    Sterkere base = minder H+ = pH groter (basischer)
  • Verdunning
    Bij het verdunnen gaat een zure of basische oplossing steeds meer richting pH = 7.  Zie de tabel hieronder voor alle waarden bij verdunning.
 H+ (mol/liter)  pH  pOH  pH + pOH  OH- (mol/liter)
 1  0  14  14  0,00000000000001
 0,1  1  13  14  0,0000000000001
 0,01  2  12  14  0,000000000001
 0,001  3  11  14  0,00000000001
 0,0001  4  10  14  0,0000000001
 0,00001  5  9  14  0,000000001
 0,000001  6  8  14  0,00000001
 0,0000001  7  7  14  0,0000001
 0,00000001  8  6  14  0,000001
 0,000000001  9  5  14  0,00001
 0,0000000001  10  4  14  0,0001
 0,00000000001  11  3  14  0,001
 0,000000000001  12  2  14  0,01
 0,0000000000001  13  1  14  0,1
 0,00000000000001  14  0  14  1

Leerlingen die hier vragen over hebben, keken ook naar:

Hoe werken zuur-base reacties?

Hoe bereken je de concentratie van een oplossing?

Rekenen met mol: wat is mol en hoe kun je hier mee rekenen?

Docent of directeur? Vraag een gratis testperiode aan!

Mr. Chadd uitproberen? Dat kan nu twee weken gratis en geheel vrijblijvend met jouw klas! We komen graag in contact om de mogelijkheden te bespreken.

Ik laat u graag zien hoe Mr. Chadd werkt!

Docent of directeur? Vraag een gratis informatiepakket aan

Laat hieronder uw gegevens achter en we sturen u een gratis informatiepakket over Mr. Chadd op!

Ik vertel u graag over de voordelen van Mr. Chadd!

Docent of directeur? Neem contact op

Bent u benieuwd naar de voordelen van Mr. Chadd of heeft u andere vragen? Laat uw gegevens achter en wij nemen zo snel mogelijk contact op.

Ik vertel u graag meer over Mr. Chadd!
Zo werkt het Academy Over ons
{"api_base_path":"https://c.mrchadd.nl","funnel_return_domain":"https://www.mrchadd.nl","third_party_js_asset":"third-party.js"}