fbpx

Contact

Neem contact met ons op.

Openingstijden app

Maandag tot en met donderdag: 8:30 tot 22:00 uur
Vrijdag: 8:30 tot 16:00 uur
Zaterdag: 10:00 tot 16:00 uur
Zondag: 10:00 tot 22:00 uur

Bezoekadres

Lopendediep 5
9712 NV
Groningen

KvK: 66929237
BTW: NL8567.56.623.B01
IBAN: NL93 ABNA 0483 1544 31

Overmaat is een term die in veel scheikunde-opdrachten terugkomt.

Meestal wordt er gevraagd naar welke stof in overmaat aanwezig is. Dit betekent dat er meer van die stof aanwezig is dan gebruikt wordt.

Maar hoe kun je dit uitrekenen?

Om uit te rekenen welke stof in overmaat aanwezig is, moet je een aantal stappen doen. Als eerste is het belangrijk dat je de reactievergelijking hebt. Soms staat deze al in de opdracht, maar soms moet je deze zelf opstellen. Je hebt deze nodig, omdat je moet weten hoeveel van elke stof met elkaar reageert.
welke stof overmaat aanwezig
Daarna kunnen we alle gegevens die we al hebben opschrijven. Deze gegevens kun je allemaal uit de vraag halen. Omdat deze gegevens vaak niet in mol staan, maar in gram of in liter, moeten we dit omrekenen. Hiervoor kun je dit artikel gebruiken over rekenen met mol.

Als je alle gegevens hebt omgerekend naar mol, heb je de molverhouding nodig, om te kijken welke stof in overmaat aanwezig is. De molverhouding zijn de coëfficiënten (dus de getallen voor de moleculen) die in de reactievergelijking staan. Als je bijvoorbeeld 2 CO2-atomen hebt en 1 H2O-atoom, dan is de molverhouding CO2 : H2O = 2 : 1. Je kunt deze molverhouding dan vergelijken met de waarden die je berekend hebt. Hiervoor kun je een kruistabel gebruiken. Als je bijvoorbeeld 5 mol CO2 en 3 mol H2O hebt, dan ziet dat er zo uit:

CO2 H2O
Molverhouding 2 1
Hoeveel stof 5 mol x

x = 5*1/2 = 2.5 mol.
Je ziet dus dat je 2.5 mol H2O nodig hebt om met 5 mol CO2 te reageren. We hebben 3 mol, dus dat betekent dat H2O in dit geval in overmaat aanwezig is.

Oefenen:
Welke stof is in het volgende geval in overmaat aanwezig?
We hebben 50 gram Cu en 100 gram O2. Deze reageren samen to CuO. Welke stof is in dit geval in overmaat aanwezig?

Eerst schrijven we de reactievergelijking op:
2 Cu + O2 → 2 CuO.
Vervolgens berekenen we de massa’s om naar mol.
Cu: 50/63.55 = 0.787 mol
O2: 10/32.00 = 0.313 mol

De molverhouding Cu : O = 2 : 1, dus als we 0.787 mol Cu hebben, reageert dat met x mol O2

 

Cu O2
Molverhouding 2 1
Hoeveel stof 0.787 mol x

x = 1*0.787/2 = 0.394 mol O2. Dit is meer dan 0.313 mol, dus dat betekent dat Cu in overmaat aanwezig is.




Deze uitleg is geschreven door Judith.

Heb je vragen over dit onderwerp?

Stel je vraag via de app

Chat
Chat

Hulp nodig met je huiswerk?

Loop je tegen een lastige berekening aan of ben je even kwijt of je ‘word’ met een d of een dt schrijft? Meld je nu aan en stuur Mr. Chadd een bericht!

icon-external-link cancel close check cog graduate navigatedown icon-info icon-phone icon-mail icon-chat icon-facebook icon-instagram icon-twitter icon-youtube icon-play icon-eye whatsapp