fbpx

Contact

Neem contact met ons op.

Openingstijden app

Maandag tot en met donderdag: 8:30 tot 22:00 uur
Vrijdag: 8:30 tot 16:00 uur
Zaterdag: 10:00 tot 16:00 uur
Zondag: 10:00 tot 22:00 uur

Bezoekadres

Lopendediep 5
9712 NV
Groningen

KvK: 66929237
BTW: NL8567.56.623.B01
IBAN: NL93 ABNA 0483 1544 31

We praten in de biologie nog steeds vaak over de vier rijken.

Hiermee bedoelen we de dieren, planten, bacteriën en de schimmels. Deze term is een beetje ouderwets, maar wel heel handig als je het hebt over cellen.

De cellen van de vier rijken zijn namelijk allemaal net een beetje anders, waardoor je ze zo makkelijk kunt herkennen onder je microscoop.

cellen
De tabel hieronder kijkt naar 3 onderdelen van cellen: de celwand, bladgroenkorrels (die worden vaak chloroplasten genoemd) en de celkern. Door te kijken naar de onderdelen die een cel heeft, kun je dus bepalen bij welk rijk de cel vandaan komt. Natuurlijk kun je naar alle onderdelen kijken, maar als je het uit je hoofd weet kun je vaak al aan één eigenschap zien wat voor cel het is. Dierlijke cellen zijn gemakkelijk te herkennen omdat ze geen celwand hebben. Een cel zonder celwand is dus altijd dierlijk. Plantencellen zijn de enigen met bladgroenkorrels, dus zie je die groene stipjes in je cel, dan weet je al dat je met een plant te maken hebt. Bacteriële cellen hebben geen celkern. Die zie je vaak als een dikke donkere vlek in je cel zitten. Wanneer je deze vlek dus niet ziet, weet je dat je met een bacterie te maken hebt. De schimmelcellen zijn wat lastiger, ze lijken qua cellen heel erg op planten, maar dan zonder bladgroenkorrels.
dier cellen tabel
Ééncelligen

Natuurlijk is het in het echte leven niet zo moelijk om het verschil te zien tussen de 4 rijken, een paddestoel lijkt niet echt op een plant of een dier, maar het is wel heel handig bij eencelligen. Eencellige schimmels zoals gisten, hebben cellen die behoorlijk op plantencellen kunnen lijken. Aan de bladgroenkorrels kun je dan zien of het een gistcel of juist een algencel van een eencellig plantje is, alleen de algen hebben ook bladgroenkorrels. Bacteriën kunnen ook lastig zijn, omdat er bijvoorbeeld ook ééncellige dieren zijn. Met deze regels kun je toch het verschil zien. Een ééncellig diertje zoals een amoëbe heeft geen celwand en is daardoor heel flexibel. Daarnaast heeft het een celkern, terwijl bij een bacterie het DNAgewoon los in de cel rond drijft, zonder celkern. Wanneer je geen celwand ziet en wel een celkern weet je dus dat het geen bacterie is, maar een dier.

Uitzonderingen

De 4 rijken zijn op deze manier dus lekker makkelijk uit elkaar te houden, maar natuurlijk kun je het allemaal veel moeilijker maken en biologen discussiëren hier dan ook veel over. Vooral bij de hele primitieve levensvormen die al miljarden jaren op de aarde rondhangen is het soms lastig het verschil te zien. Wanneer je een klein beetje wilt uitbreiden van de 4 rijken, maar het niet te moeilijk maken, gebruik je vaak de 6 rijken. Hierbij voeg je twee groepen toe de archaea en de protisten. De archaea zijn een soort oerbacteriën. Ze lijken veel op bacteriën, maar hebben vaak geen celwand. De protisten zijn dan alle ééncelligen die niet duidelijk onder de dieren, planten of schimmels vallen. Er zijn bijvoorbeeld veel soorten plankton die rode of paarse kleurstoffen hebben in plaats van groene chloroblasten, of slijmschimmels waarvan de cellen eigenlijk meer op dierlijke cellen lijken.
Wanneer je het ten slotte heel simpel wilt maken, kun je al het leven ook in twee groepen opdelen: Eukaryoten en prokaryoten. Prokaryoten zijn alle organismen zonder celkern, dus de bacteriën en de archaea. Eukaryoten zijn alle organismen met een celkern, dus alle dieren, planten, schimmels en protisten.

Zo werkt de app

Nu jij!

Freek Vonk kijkt in zijn microscoop en ziet 4 verschillende cellen:

  1. Deze cel bevat een celwand, een celkern en geen bladgroenkorrels
  2. Deze cel heeft een celkern maar geen celwand
  3. Deze cel heeft een celwand, een celkern en bladgroenkorrels
  4. Deze cel heeft een celwand maar geen celkern of bladgroenkorrels

Koppel deze vier cellen aan de bijbehorende rijken en zet erbij of het eukaryoten of prokaryoten zijn.

Wil jij je biologiekennis nog wat bijspijkeren? Kijk dan eens op onze pagina voor 1-op-1 bijlessen. Onze coaches helpen je graag naar een goed cijfer!


Belinda
​​


Deze uitleg is geschreven door Belinda.

Chat
Chat

Hulp nodig met je huiswerk?

Loop je tegen een lastige berekening aan of ben je even kwijt of je ‘word’ met een d of een dt schrijft? Meld je nu aan en stuur Mr. Chadd een bericht!

icon-external-link cancel close check cog graduate navigatedown icon-info icon-phone icon-mail icon-chat icon-facebook icon-instagram icon-twitter icon-youtube icon-play icon-eye whatsapp